Co stresuje twoje mitochondria?

Patrycja Gubała
Patrycja Gubała

Kojarzysz Wima Hofa? Jest przykładem osoby, która skutecznie szokuje i stresuje swoje mitochondria. Co więcej, robi to regularnie i uczy innych. Dostrzega w tym wiele korzyści i trudno z tym dyskutować. W końcu możliwości jego organizmu są większe niż przeciętnego człowieka. 

Czy Wim Hof jest nadczłowiekiem?

Ok, więc wspólnie postarajmy się dociec czy rzeczywiście tak jest. Z pochodzenia jest Holendrem i rzeczywiście znany jest z tego, że nieustannie przekracza granice swojego ciała. Wiele osób określa go również jako “Iceman”.

Obecnie ma 61 lat i sporo ekstremalnych osiągnięć na swoim koncie jak np. wspinanie się na Kilimanjaro w samych szortach, siedzenie w pojemniku wypełnionym kostkami lodu ponad 112 minut, płynięcie pod zamarzniętą taflą lodu przez 66 metrów czy bieganie maratonu w Finlandii przy -15°C. Ma też niezwykle interesujące motto – I’m not afraid of death, I’m afraid not to have lived fully.”

Czego musiał nauczyć się Wim, aby robić tak niesamowite rzeczy? 

Iceman nauczył się kontroli nad swoim oddechem, tętnem, czy krążeniem krwi w ekstremalnych temperaturach. Teraz jego misją stało się dzielenie tym z innymi ludźmi i robi to podczas swoich warsztatów na których uczestnicy biorą udział m.in w zimnych kąpielach. 

Ma to swój cel. Przede wszystkim działania dążą do tego, żeby odblokować w uczestnikach potencjał, który został uśpiony. Co ciekawe, Wim jest przekonany, że tkwi on w każdym z nas i należy go po prostu wydobyć. 

Korzyści jest naprawdę sporo. Następuje wzmocnienie układu odpornościowego, redukuje stres, zwiększa odporność na zimno, równoważy poziom hormonów, obniża ciśnienie krwi, przyspiesza regenerację i wiele innych. 

Czy to co robi ma uzasadnienie w twardej, naukowej wiedzy?

Naukowcy zaczęli się interesować wręcz nadprzyrodzonymi umiejętnościami Wima już w 2011 roku. Wtedy miało miejsce pierwsze badanie Uniwersytetu Radboud.

Jednak jak się potem okazało był to dopiero początek i aby zgłębić temat przeprowadzili kolejny eksperyment w 2014 roku w którym udział wziął Hof, 12 jego uczniów oraz osoby (również 12), które nie stosowały jego metody. 

Całość miała na celu sprawdzenie czy wyniki z pierwszego badania na Wimie można potwierdzić na większej grupie badanych i dotyczyła wpływu na autonomiczny układ nerwowy oraz osłabienia wrodzonej odpowiedzi autoimmunologicznej. Test opracowali M. Kox i P. Pickkers.

Wszyscy pacjenci przeszli eksperymentalną endotoksemię (podano dożylne 2 ng / kg endotoksyny Escherichia coli), czyli jadu zawartego w bakteriach, uwalniającego się po ich rozpadzie

U osób niestosujących jego metody pojawiły objawy grypopodobne, które wynikały z wyższego poziomu mediatorów prozapalnych TNF-α, IL-6 i IL-8. Natomiast Wim i jego podopieczni wykazywali znacznie mniej objawów oraz niższy poziom mediatorów prozapalnych i podwyższony poziom adrenaliny w osoczu.

Podsumowując, wykazaliśmy, że dobrowolna aktywacja współczulnego układu nerwowego skutkuje uwolnieniem adrenaliny, a następnie tłumieniem wrodzonej odpowiedzi immunologicznej u ludzi in vivo. Wyniki te mogą mieć ważne implikacje w leczeniu stanów związanych z nadmiernym lub uporczywym zapaleniem, takich jak choroby autoimmunologiczne. – spuentowali badacze

Kolejne badanie miało miejsce w 2018 roku i miało na celu zrozumienie funkcji mózgu, które pozwalają wytrzymać Wimowi ekstremalne zimno. Zajmowali się tym profesorowie z Wayne State University School of Medicine – dr Otto Muzik i dr Vaibhav Diwadkar.

Całość zaowocowała publikacją „Brain Over Body: badanie nad świadomą regulacją funkcji autonomicznych podczas ekspozycji na zimno”, opublikowaną w czasopiśmie NeuroImage.

W ciągu trzech dni Muzik i Diwadkar badali funkcje mózgu i ciała Hofa za pomocą dwóch różnych technik obrazowania –  metodą rezonansu magnetycznego (fMRI) w celu zbadania jego mózgu i pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) w celu zbadania jego ciała. Podczas badań Hof nosił specjalnie zaprojektowany kombinezon na całe ciało, który naukowcy mogli napełniać wodą o kontrolowanej temperaturze, podczas gdy dane obrazowe były zbierane, aby powiązać zmiany w jego biologii z narażeniem na zimno.

Praktyka metody Wima Hofa sprawiła, że ​​temperatura jego skóry była względnie niezmienna w stosunku do ekspozycji na zimno, co naukowcy przypisali zwiększonemu unerwieniu układu współczulnego i zużyciu glukozy w mięśniu międzyżebrowym, ujawnionym w obrazowaniu PET. Wydaje się, że metoda pozwala mu na wytwarzanie ciepła, które rozprasza się w tkance płucnej i ogrzewa krew krążącą w naczyniach włosowatych płuc.

Świadoma regulacja temperatury skóry – i co za tym idzie, wewnętrznej temperatury ciała, nawet gdy organizm jest obciążony zimnem – jest niezwykłym zjawiskiem i może wyjaśniać jego odporność na odmrożenia – powiedział Muzik, profesor pediatrii, neurologii i radiologii.

Naukowcy wysuwają hipotezę, że metoda Wima Hofa, generując wywołaną stresem odpowiedź przeciwbólową w istocie szarej okołowierzchołkowej, może sprzyjać spontanicznemu uwalnianiu opioidów i kannabinoidów w mózgu. Efekt ten może potencjalnie wywołać dobre samopoczucie, kontrolę nastroju i zmniejszyć niepokój.

Obecnie Wim wraz z różnymi instytucjami badawczymi kontynuują badania, więc niewykluczone, że na przestrzeni kilku kolejnych miesięcy lub lat poznamy sporo innych, fascynujących wniosków. 

Szok i stres dla mitochondriów – o co chodzi?

Mając styczność z niskimi temperaturami dajemy sygnał do naszych mitochondriów i rozpoczyna się biogeneza, czyli proces ich wytwarzania. Tym samym wiąże się to z szeregiem korzyści o których pisaliśmy wyżej, m.in lepszym funkcjonowaniem systemu immunologicznego czy redukcją tkanki tłuszczowej. 

Niskie temperatury, a tkanka tłuszczowa u otyłych ludzi 

Naukowcy z Uniwersytetu w Tokio odkryli, że długotrwała ekspozycja na zimno może w rzeczywistości stresować białe komórki tłuszczowe, powodując rozwój większej liczby mitochondriów i ostatecznie staną się bardziej wydajne.

Jedną grupę myszy trzymano w 39 stopniach Fahrenheita, a drugą w 86 stopniach Fahrenheita przez jeden tydzień. Bez zmiany diety myszy utrzymywane w niższej temperaturze wykazywały większą aktywność termogeniczną – co oznacza, że ich komórki były w stanie spalać kalorie i zmagazynowany tłuszcz w celu wytworzenia ciepła.

Powyższe badanie pokazuje, że kiedy chcemy pozbyć się tkanki tłuszczowej warto wspomóc organizm zimnem. Jeśli zależy nam, aby zmniejszyć ryzyko rozwoju groźnych chorób również warto zrobić to samo. Potwierdza to dr hab. Ewa Ziemann, profesor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, pracownik naukowy AWF Poznań.  

Nisko-ustrojowy, przewlekły stan zapalny, wywołany przez nadmiar tkanki tłuszczowej może prowadzić do rozwoju różnych chorób, m.in. schorzeń układu krążenia, śródbłonka naczyń, insulino-oporności, a w konsekwencji cukrzycy typu II. U osób otyłych tkanka tłuszczowa wisceralna, czyli brzuszna, uwalnia szczególnie dużo białek nasilających ten stan (choć są wyjątki).

Zimno redukuje ich produkcję. Osoba z nadwagą czy otyłością z pomocą morsowania może więc ograniczyć szkodliwy stan zapalny i w ten sposób zmniejszyć ryzyko rozwoju groźnych chorób. – wspomina dr Ziemann w jednym z wywiadów.

Chcesz się dowiedzieć co jeść, aby wesprzeć pracę mózgu? Kliknij tutaj

Ok, więc od czego warto zacząć?

W poszukiwaniu informacji od czego zacząć przygodę z przyzwyczajaniem organizmu do zimna znaleźliśmy wskazówki od certyfikowanego instruktora Wima Hofa, który radzi, aby przed przystąpieniem do kąpieli w zimnej wodzie stopniowo się z nią oswajać.

Zacznij od zimnego prysznica (30-60s) na koniec kąpieli. Polewaj stopy i nogi, potem brzuch, ręce, ramiona, szyję i plecy. Jeżeli będziesz czuć się z tym komfortowo możesz zmniejszyć temperaturę wody lub wydłużyć czas zimnej kąpieli.

Podczas zetknięcia z zimną wodą może wystąpić niewielki szok, drgania i hiperwentylacja. Postaraj się w tym momencie uspokoić oddech I zrelaksować. Jeżeli będziesz czuć się dobrze możesz brać zimne prysznice codziennie. Przez pierwszy miesiąc lepiej nie zanurzać głowy pod zimną wodą.

Pokazuje to, że pierwsze kroki nie są zbyt trudne i musimy podejść do tego stopniowo. Podejmujesz wyzwanie?

Czym jest biohacking? 

Wykorzystywanie maksymalnych możliwości swojego organizmu jak robi to Hof ma również swoją nazwę – biohacking. Mówiąc najprościej oznacza to wprowadzanie niewielkich, stopniowych zmian w diecie lub stylu życia, aby dokonać poprawy zdrowia i samopoczucia. Dzięki niemu możesz osiągnąć więcej. 

Podsumowanie

Oczywiście nie tylko przez oddziaływanie zimna na nasz organizm możemy osiągnąć spektakularne efekty. Mamy nadzieję, że Wim Hof stał się dla Ciebie inspiracją do zmian. Pamiętaj, że dzięki odpowiednim technikom można m.in poprawić pamięć. Warto też zwrócić uwagę na prawidłowy sen, który ma ogromny wpływ na nasz organizm. 

Badania pokazują, że już jedna zarwana noc prowadzi do mocnego upośledzenia funkcji poznawczych i do stanu który możemy określić stanem przedcukrzycowym. Po takiej nocy mamy ochotę na produkty wysokoenergetyczne czyli np. słodycze albo tłuste potrawy. Natomiast już po 48h bez snu tracimy umiejętność rozpoznawania obiektów. – mówi Anna Przebinda, dietetyk, szkoleniowiec A4academy®, właścicielka poradni “Z widelcem po zdrowie”. 

Chcesz się przekonać jak efektywnie spać i tym samym zwiększyć swoje możliwości? To wszystko znajdziesz w naszym kursie Naturalny Biohacking – KLIK

Źródła:
1. Kurs Naturalny Biohacking
https://a4academy.pl/kursy/naturalny-biohacking/

2. Wim Hof i jego metoda: jak włączyć swoje supermoce?
https://www.f5.pl/zdrowie/wim-hof-jego-metoda-jak-wlaczyc-swoje-supermoce

3. Official Wim Hof Method Website
https://www.wimhofmethod.com/

4. Repeated cold showers as a method of habituating humans to the initial responses to cold water immersion
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15778892/

5. The effects of exercise and cold exposure on mitochondrial biogenesis in skeletal muscle and white adipose tissue
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5545200/

6. Short-term Cold Acclimation Recruits Brown Adipose Tissue in Obese Humans
https://diabetes.diabetesjournals.org/content/65/5/1179

7. Wajchenberg B.L.: Subcutaneous and visceral adipose tissue: their relation to the metabolic syndrome. Endocrine Rev., 2000; 21: 697-738

8. Masaki T., Yoshimatsu H., Chiba S., Sakata T.: Impaired response of UCP family to cold exposure in diabetic (db/db) mice. Am. J. Physiol. Regul. Integr. Comp. Physiol., 2000; 279: R1305-R1309

9. Tkanka tłuszczowa – charakterystyka morfologiczna i biochemiczna różnych depozytów
https://phmd.pl/api/files/view/198253.pdf

10. Can being cold help you lose weight?
https://abcnews.go.com/Health/cold-lose-weight/story?id=54631686

11. Morsowanie: dla kogo i dlaczego zimna kąpiel jest dobra
https://zdrowie.pap.pl/wywiady/byc-zdrowym/morsowanie-dla-kogo-i-dlaczego-zimna-kapiel-jest-dobra

12. Guide to Biohacking: Types, Safety, and How To
https://www.healthline.com/health/biohacking

13. PWN
https://sjp.pwn.pl/slowniki/endotoksyna.html

14. Wim Hof (The Ice-Man): Revolutionizing Medicine through Meditation; Using the Mind to Control the Immune System & Nervous System; Mental Health; Epi-genetics; & the Science of the Wim Hof Method
https://poddtoppen.se/podcast/1440527968/medspiration/wim-hof-the-ice-man-revolutionizing-medicine-through-meditation-using-the-mind-to-control-the-immune-system-nervous-system-mental-health-epi-genetics-the-science-of-the-wim-hof-method

15. Voluntary activation of the sympathetic nervous system and attenuation of the innate immune response in humans
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24799686/

16. Novel study is first to demonstrate brain mechanisms that give “The Iceman” unusual resistance to cold
https://today.wayne.edu/news/2018/02/28/novel-study-is-first-to-demonstrate-brain-mechanisms-that-give-the-iceman-unusual-resistance-to-cold-6232