Jakie probiotyki dla sportowca?

Zewsząd bombardowani jesteśmy informacjami o tym, że mikrobiota jelit ma ogromny wpływ na
zdrowie i samopoczucie. Coraz więcej badań potwierdza skomplikowane zależności pomiędzy
składem jakościowym i ilościowym mikroflory układu pokarmowego, a przeróżnymi dolegliwościami
(lub ich brakiem) pozornie niezwiązanymi z trawieniem. Skoro więc bakterie zasiedlające nasze jelita
są tak ważne dla organizmu – to może i również działają w kwestii osiągów sportowych?
Od razu warto zaznaczyć, że dotychczas nadal jest za mało badań opisujących działanie probiotyków
na organizm sportowca. Natomiast dość skrupulatnie zbadano już oddziaływanie dobroczynnych
bakterii na poszczególne dolegliwości czy zaburzenia mogące dotykać osoby bardzo aktywne
fizycznie. Przede wszystkim więc będziemy tutaj mówić o problemach żołądkowo-jelitowych w
trakcie wykonywania aktywności, występowaniu chorób układu oddechowego wskutek niższej
odporności, a także poprawie wytrzymałości organizmu poddawanego treningom sportowym.
Układ pokarmowy jest narażony na wiele dolegliwości związanych z wysiłkiem fizycznym. Zwykle
jest to powiązane ze stanem niedokrwienia narządów, wskutek odpłynięcia krwi do pracujących
mięśni. Wówczas sportowiec może borykać się z niestrawnością, zgagą, nudnościami, a nawet
wymiotami czy biegunką. Takie sytuacje mogą być zredukowane pod kątem nasilenia i czasu ich
trwania poprzez dobór odpowiednich probiotyków. Na przykład suplementacja Lactobacillus
rhamnosus GG u maratończyków zmniejszyła czas trwania wspomnianych zaburzeń, natomiast
Lactobacillus gasseri, Bifidobacterium bifidum, Bifidobacterium longum u ponad połowy osób
(rugbistów) suplementujących ten kompleks bakterii spowodowały brak epizodów ze strony przewodu
pokarmowego w trakcie stosowania probiotyku.

Probiotyki wpływają też na procesy odpornościowe w organizmie, przez co spada ryzyko zakażenia
dróg oddechowych – bardzo często spotykane wśród ciężko trenujących osób. Regularne
przyjmowanie L. casei Shirota w ciągu 20 tygodni skutkowało podwyższeniem odporności na część
wirusów. Natomiast poprzez przyjmowanie jogurtu zawierającego Lactobacillus acidophilus,
Lactobacillus delbrueckii, Bifidobacterium bifidum, Streptococcus salivarius thermophilus, wykazano
już po 2 miesiącach zmniejszenie częstości i czasu trwania zakażeń górnych dróg oddechowych.
Odpowiedni dobór bakterii może także przyczynić się do redukcji odczucia zmęczenia, „zakwasów”
mięśniowych czy do podwyższenia wytrzymałości włókien mięśniowych. Zmniejszenie stężenia
kwasu mlekowego we krwi myszy stwierdzono po podaniu Lactobacillus plantarum TWK10. Aby
jednak potwierdzić, że i u ludzi poszczególne szczepy mogą być dobroczynne: 12 tygodni podawania
grupy szczepów Bifidobacterium bifidum W23, Bifidobacterium lactis W51, Enterococcus faecium
W54, Lactobacillus acidophilus W22, Lactobacillus brevis W63, and Lactococcus lactis W58,
poskutkowało obniżoną potreningową degradację białek mięśniowych. Z kolei podawanie probiotyku
zawierającego Lactobacillus acidophilus, L. rhamnosus, L. casei, L. plantarum, L. fermentum,
Bifidobacterium lactis, B. breve, B. bifidumand, Streptococcus thermophilus, już po 2 miesiącach
wpłynęło korzystnie na zmniejszenie męczliwości mięśni.
Jak widać, nauka pokazuje, że warto pochylić się nad tematem probiotyków, jeśli trenujemy dość
intensywnie. Tutaj natomiast uwaga – wybierając produkt zawierający dobroczynne bakterie, nie
wystarczy sprawdzać nazwy (rodzaju i gatunku) szczepu. Bardzo ważne jest sprawdzenie, z jakim
konkretnie szczepem mamy do czynienia. Ten natomiast zazwyczaj oznaczany jest wielkimi
literami/cyframi po wypisaniu rodzaju i gatunku bakterii obecnych w produkcie.

Prawa autorskie:
Autor artykułu: Żaneta Michalak

Literatura:
Probiotics, immunity and exercise: A review. Exercise Immunology Review, 2009, 15: 107–126.
Bermon S. i wsp.: The microbiota: An exercise immunology perspective. Exercise Immunology
Review, 2015, 21: 70–79.
Gleeson M. i wsp.: Effects of Lactobacillus casei Shirota ingestion on common cold infection and
herpes virus antibodies in endurance athletes: a placebo‑controlled, randomized trial. Eur J Appl
Physiol, 2016, 116: 1555-1563.
Salarkia N. I wsp.: Effects of probiotic yogurt on performance, respiratory and digestive systems of
young adult female endurance swimmers: a randomized controlled trial. Medical Journal of the
Islamic Republic of Iran, 2013, 27, 3: 141-146.
Lamprecht M. I wsp.: Probiotic supplementation affects markers of intestinal barrier, oxidation, and
inflammation in trained men; a randomized, double-blinded, placebo-controlled trial. Journal of the
International Society of Sports Nutrition, 2012, 9:45.
Haywood BA. I wsp.: Probiotic supplementation reduces the duration and incidence of infections
but not severity in elite rugby union players. Journal of Science and Medicine in Sport, 2014,
17(4): 356-360.
Kekkonen RA. i wsp.: The effect of probiotics on respiratory infections and gastrointestinal symptoms
during training in marathon runners. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism,
2007, 17: 352-363.

Zdjęcie pochodzi ze strony: Background photo created by kjpargeter – www.freepik.com