A4ACADEMY.PL ®

530 151 424

ul. Wygoda 8, 31-106 Kraków

„Iluminati wszystkich kontuzji – ból kręgosłupa”

Tytuł brzmi dziwnie, ale gwarantuje że po przeczytaniu tego artykułu zgodzisz się z nim w 100%. Iluminati są wszędzie, ból mający swe źródło, także może „boleć „wszędzie 😉

  • BÓL W MIEJSCU URAZU/ZMIANY ZWYRODNEINIOWEJ

  Na początek wspomnę o „bólu” który każdy z NAS kojarzy z kręgosłupem – ból pleców po większym wysiłku/ cięższej pracy. Czasami jest on ostry i wówczas może być związany np. z pęknięciem pierścienia włóknistego krążka międzykręgowego; czasami tępy rozlany związany z siedzącą pracą i źle dobranym środowiskiem pracy. Na temat leczenia i radzenia sobie z takim typem bólu napisano wiele książek i artykułów. Moim zdaniem na szczególną uwagę zasługują bóle związane z :

– urazami komunikacyjnymi , tzw. Uraz typu „smagnięcia batem/biczem”

Na skutek sił powstających w trakcie wypadku dochodzi do uszkodzenia połączeń mięśniowo-ścięgnistych, włókien Sharpeya oraz torebki stawowej stawów miedzykregowych. Początkowy ból jest niewielki lub wcale. Gdy organizm stara się naprawić zaistniałe szkody posługuje się stanem zapalnym, któremu najczęściej towarzyszy ból pojawiający się po około 24godzinach od incydentu  

UWAGA – badanie z 2011r. Z pisma Physiological Chemistry and Physics and Medical NMR wskazuje że urazy „smagnięcia biczem” mogą zaburzyć hydrodynamikę/cyrkulacię płynu mózgowo rdzeniowego w szyjnym odcinku kręgosłupa, co zwiększa ryzyko rozwoju m.in. choroby Alzheimera i stwardnienia rozsianego w przyszłości ! Dlatego nawet jeśli szyja po urazie was nie boli, noście kołnierz ortopedyczny tak „na wszelki wypadek” !

– infekcjami

 Nie chodzi mi tutaj jednak o gruźlicę kręgosłupa, zwaną chorobą Potta (nie mylić z guzem Potta na który chorowała m.in. Joanna Krupa;), która powodowała potworne deformacjie [http://www.africasurgery.org/programs/spinal-surgeries/], ale obecnie w Polsce ma marginalne znaczenie. Ważniejsze s tzw. Przewlekłe infekcje bakteriami o niskiej zjadliwości, jak np. Propionibacterium acnes będąca częstym powodem trądziku. Około 4% zmian w trzonach kręgowych wstępnie uznawanych  za wtórne do zmian zwyrodnieniowych krążków miedzykręgowych ma swoje źródło właśnie w infekcji. Objawy obu w.w. patologii są identyczne – tępy ból kręgosłupa mogący nasilać się wysiłku/obciążeniu osiowym. Co ciekawe TEN typ bólu kręgosłupa można wyleczyć tabletką – antybiotykiem !

– choroby krążka międzykręgowego:

Wraz z wiekiem jądro miażdżyste w krążku traci wodę przez co m.in. stajemy się niżsi. W mniejszym stopniu różnice w hydratacji jądra można zaobserwować także w cyklu dobowym, kiedy większa jej ilość o poranku sprawia , ze jesteśmy wyżsi niż wieczorem. Uszkodzenie pierścienia włóknistego krążka m-k może doprowadzić do wyciśnięcia półpłynnego jądra miażdżystego: do kanału kręgowego i uszkodzenia nerwów. Do niedawna peknięcia pierścienia włóknistego uważane były za główne źródło bólu związanego z krążkami, obecnie podnosi się jednak rolę uszkodzenia struktur płytki granicznej trzonu kręgowego i włókien Sharpeya.
Zmiany krzywizn kręgosłupa (zniesienie lordozy szyjnej i lędźwiowej lub pogłębenie kifozy piersiowej) związane jest z szybszym rozwojem zmian zwyrodnienienioych kręgosłupa. W tym kontekście warto przytpczyć wynik badania M.Alpayci z 2016 roku opublikowanego w „Clinical Biomechanics”, gdzie wkazano że spłycenie lordozy szyjnej związane jest z osłabeniem siły mięśni szyi, zwłaszcza grupy prostowników (na karku)

-złamania trzonów kręgowych. W przypadku odcinka lędźwiowego najgprszą postacią skrzywienia jest skrzywienie boczne, któremu może towarzyszyć rotacja trzonów – w ich wyniku poza większym obciążeniem krążków miedzykręgowych i stawów międzykręgowych dochodzi do fizycznego zwężenia przestrzeni dla korzeni nerwowych do może dawać silne objawy bólowe.

foto- skolioza lędźwiowego odcinka kręgosłupa z towarzysząca rotacją trzonów  

 

Choć brzmi to niewiarygodnie 20-30% z was w jakim etapie życie dozna złamania trzonów kręgowych ! W większości przypadków dojedzie edo tego w okresie „jesieni waszego życia” na skutek osteoporozy. Z tego powodu warto zadbać „mocne kości już dziś”, ponieważ złamania te wiążą się z wysoką śmiertelnością w okresie 5 lat od urazu złamań

Foto – złamanie wyrostka poprzecznego kręgosłupa kręgu L2 [żółty prostokąt] oraz złamaniem kompresyjnym trzonu Th12 [zielony prostokąt]– pacjent bez wywiadu urazowego, „złamania z niczego”.

 

W wyniku obniżenia wysokości krążków międzykręgowych, zmian w naturalnych krzywiznach kręgosłupa oraz ewentualnego obniżenia trzonów na skutek złamań wraz z wiekim dochodzi o „odniżenia wzrostu”. Brzmi to błacho, ale wiąże się przy okazji z rozluźniemiem stabilizujaceggo kręgosłup aparatu więzałowego i mięśniowego. Jęśli nie podejmie się odpowiednich kroków (np. ćwiczenia wzmacniające mieśnie prostowniki kręgosłupa i mięśnie skośne brzucha) nasze ciało „samo załatwi sprawę” tworząc mosty kostne stabilizujące kręgosłup za pomocą tzw. mostów kostnych. Jeśli już się wytworzą, to na zawsze ograniczają ruchomość kręgosłupa i poprzez ucisk na nerwy mogą być powodem silnych dolegliwości bólowych.

foto- trzony lędźwiowego odcinka kręgosłupa po stronie lewej wygladaja jak by ktoś oblał je woskiem, który szybko zastygł- obraz mostów kostnych

foto- te same mosty kostne w innej projekcji.

foto- inny przykład złamania trzonu w lędźwiowym odcinku kręgosłupa bez wywiadu urazowego

– uszkodzenie włókien Sharpeya pomiędzy płytką graniczną trzonu kręgowego i krążkiem międzykręgowym, często towarzyszą urazom komunikacyjnym, nawet tym które w wykonanych badaniach obrazowych RTG czy TK nie wykazały zmian urazowych.

UWAGA – na zmiany zwyrodnieniowe krążków pływa pozycja ciała, Np. zwykle obciążenie wywierane przez głowę na krążki wynosi około 5kg, pod warunkiem że pozycja ciała jest wyprostowana. Osoby zanurzone w ekranie smartfonie, z głową pochyloną ku przodowi, zwiększają to obciążenie nawet do 30kg ! Nawiasem mówiąc, piosenka Shinedown „The Human Radio” nabiera w tym kontekście dodatkowego smaczka 😉

– Uraz typu „kopacza gliny”

Najczęściej dotyczy osób…odgarniających śnieg sprzed swojej posesji. W skrócie powtarzalna praca mięśni łamie i przemieszcza fragment kości – wyrostka kolczystego, najczęściej kręgów C6 lub C7

Zespół Baastrupa – ocieranie się sąsiadujących wyrostków kolczystych , najczęściej w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego i rzadziej w odcinku szyjnym kręgosłupa

foto- objaw Baastripa na obszarze zaznaczonym w żółtym prostokącie, gdzie wyrostki kolczyste ocierają się o siebie podczas każdegu ruchu kręgosłupa. W zielonych prostokątach widoczne jest „czarne” w obrazach z tomografii komputerowej powietrze w lokalizacji krążków międzykręgowych – powietrze oznacza b.zaawanoswane zmiany zwyrodnieniowe tych struktur.

  1. Korzenie nerwowe, ból w miejscach oddalonych od miejsca urazu/ucisku na nerw

Ten rodzaj bólu jest bardziej podstępny, bo choć ma swoje źródło w kręgosłupie to objawia się poprzez ból/zaburzenia czucia w innych okolicach ciała. O ile u osób w wieku okołoemerytalnym  lekarze często poszukują źródła nietypowych bóli w „korzonkach: o tyle u młodszych pacjentów mogą one stanowić problem diagnostyczny. Przyczyn uszkodzenia korzeni jest wiele: zmiany zwyrodnieniowe, uraz , stany zapalne. Jeśli ból jaki odczuwacie pokrywa się z mapą deramtomów [https://en.wikipedia.org/wiki/Dermatome_(anatomy)] jest b.duża szansa, że jego źródłem są „korzonki”.

W odcinku lędźwiowym może objawiać się pod postacią tzw. Rwy kulszowej

  1. Ból przeniesione ze stawów międzykręgowych

TO jedne z najbardziej podstępnych i niedodiagnozowanych typów bólu. Stawy miedzykręgowe „biorą na siebie około 20-30% obciążenia, reszta spoczywa na trzonach i krążkach m-k. Kiedy dochodzi do uszkodzenia krążków, obciążenia stawów rożnie powodując rozwój zmian zwyrodnieniowych.

Dla zmian zwyrodnieniowych stawów odcinka szyjnego kręgosłupa typowy jest…ból głowy (okolica potylicy) lub barku i górne części pleców. Dla odcinka lędźwiowego ból pośladków oraz górnej części uda, co może naśladować objawy choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego

  1. Ciekawe zespoły chorobowe

Zespół T4– najczęściej atakuje osoby po 35roku życia, głownie kobiety. Zmiany zwyrodnienowe w stawach miedzykregowych trzonów piersiowych Th1-5 powodują ucisk na włókna nerwów współczulnych zaopatrujących trzewia, W wyniku tego mogą wystąpić następujące objawy: migrena (skurcz tętnic) i inne bóle głowy, uczucie zimnych dłoni, uczucie „ciężkości” kończyn górnych, ból klatki piersiowej i w okolicy międzyłopatkowej (porównywany do „kłucia nożem”)pogarszający się nocą, podczas zmiany pozycji – w skrajnych wypadkach objawy bólowe mogą sugerować zawał serca.

Zespół Bertolotti – efekt występowania tzw. Kręgu przejściowego L5/S1, który przyspiesza zmiany degeneracyjne w krążkach m-k i w częściach kostnych dając objawy w okolicy „krzyża”.

Foto- rekonstrukcja wolumetryczna badania TK – po stronie lewej pacjenta widoczny jest staw pomiędzy wyrostkiem poprzecznym kręgu L5 i kością krzyżową (fragment zaznaczony żółtym prostokątem). Po stronie prawej pacjenta typowy obraz dla tej okolicy.

Zespół ogona końskiego

Ucisk na włókna nerwowe w odcinku lędźwiowym kręgosłupa poza zaburzeniami czucia i ruchomości kończyn dolnych,  daje inne nie mniej uciążliwe objawy jak np.: impotencja, nietrzymanie moczu/ kału lub przeciwnie- uporczywymi zaparciami i problemami z opróżnieniem pęcherza moczowego prowadzącymi do nawracających infekcji pęcherza moczowego.

Zespół Grisel
Potencjalnie śmiertelne podwichnięcie w stawie szczytowo-obrotowym NIE powstałe na skutek urazu. Najczęstszą przyczyną jest infekcja, np. wtórna do przeprowadzonych zabiegów stomatologicznych/laryngologicznych na skutek wtórnych infekcji lub nacieku nowotworowego.

Na tej samej zasadzie moze dochodzić tkżę do podwichnięcia w innych stawach szyjnego odcinka kręgosłupa (nie jest to już  jednak wówczas określane jako zespół Grisel)

foto – podwichnięcie w stawie międzykręgowych C3/4 wtórne do zmian spowodowanych w tkankach miękkich szyi w przebiegu nowotworu złośliwego gardła.

Zespół Barré-Lieou (migrena szyjna)

Zespół ten jest  słabo znany w środkowisku lekarzy. Migrena szyjna najczęściej jest efektem wcześniej przebytego urazu  (patrz uraz smagnięcia biczem). , a swoimi objawami przypomina te obecne w przebiegu zespółu T4 z dodatkiem takich objawów jak: chrypka, kłopoty z pamięcią, zawroty głowy, zaburzenia słuchu, przewlekłe zmęczenie, uczucie zatkanego nosa, ból twarzy i zębów. Ważnym objawem jest nasilenie wszystkich objawów podczas ruchów szyi.


Autor: d n. med. Mateusz Łasecki

Biografia autora:
Mateusz Łasecki ukończył doktorat w Zakładzie Radiologii Ogólnej i Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
 
W czasie studiów na wydziale lekarskim, ówczesnej Akademii Medycznej we Wrocławiu, założył i prowadził Studenckie Koło Naukowe Fizjologii Wysiłku przy Katedrze i Zakładzie Fizjologii. W ramach SKN przebadał kilkuset sportowców pod kątem wydolności fizycznej i psychomotorycznej.
 
W swoim środowisku znany jest z inicjatyw prozdrowotnych (m.in. współrealizacja wrocławskiej edycji „Projekt Test”) oraz zamiłowania do sportu.
 
Z ważniejszych osiągnięć sportowych warto wymienić srebrny medal w XIII Otwartych Akademickich Mistrzostwach Polski w Kulturystyce, zdobycie czarnego pasa (1 Dan) oraz kilku medali na zawodach w modern ju-jitsu.
 
Jego ulubiony cytat: „Think big and live large” (Donald Trump).
 
Autor książki: Środki dopingujące. Wszystko, co musisz wiedzieć.
No Comments
Add Comment
Name*
Email*
Website