A4ACADEMY.PL ®

530 151 424

ul. Wygoda 8, 31-106 Kraków

Słodziki w diecie sportowca

Sportowcy i osoby rekreacyjnie ćwiczące jedzą słodziki na potęgę, nawet sobie tego nie uświadamiając. Zazwyczaj spożywane przez nich odżywki, suplementy, napoje izotoniczne, ‘zdrowsze’ zastępniki tradycyjnych słodyczy – to źródła substancji słodzących innych, niż cukier. Choć biorąc pod uwagę, że ze słodzikami trudno byłoby znacznie przesadzić – bo są dodawane w niebywale niskich ilościach, trzeba mieć się na baczności i być świadomym czyhających niebezpieczeństw. No, właśnie – czy na pewno te substancje są dla nas tak szkodliwe? I jak ich obecność ma się do sportowego trybu życia?
Zacznijmy od przedstawienia listy substancji intensywnie słodzących dopuszczonych do użytku w Unii Europejskiej:
acesulfam K (E 950),
aspartam (E 951),
cyklaminian sodu i cyklaminian wapnia (E 954),
sacharyna (E 954),
sukraloza (E 955),
neohesperydyna DC (E 959),
neotam (E 961),
sole aspartamu i acesulfamu (E 962),
taumatyna (E 957).

Do substancji wykorzystywanych jako słodziki należą też poliole, alkohole wielowodorotlenowe, będące produktem pośrednim metabolizmu cukrów naturalnie występujących w owocach i warzywach:
sorbitol (E 420),
mannitol (E 421),
izomalt (E 953),
maltitol (E 965),
laktitol (E 966),
ksylitol (E 967),
erytrytol (E 968).

Aby poznać różnice między słodzikami z obu powyższych grup oraz sacharozą, warto przyjrzeć się tabeli poniżej:
CHARAKTERYSTYKA Cukier biały (sacharoza) Substancje intensywnie słodzące Poliole
(alkohole wielowodorotlenowe)
Pochodzenie Naturalne Syntetyczne Naturalne lub półsyntetyczne
Kaloryczność 4,05 kcal/g 0-2 kcal/g;
wyjątek: aspartam
(4 kcal/g) 2,4 kcal/g
Siła słodząca 1 30-13 000 0,3-0,9
Odporność
na temperaturę Tak Tak, z wyjątkiem aspartamu Tak

Jak widać, cechy słodzików nie do końca kojarzą się z czymś naturalnym i nie wzbudzają zaufania – ich siła słodzenia, szczególnie substancji syntetycznych, jest niebywale wysoka. Z kolei pochodzenie i proces przetwarzania polioli nierzadko może być powodem oskarżeń o negatywny wpływ tych substancji na zdrowie. A jak jest naprawdę?
Istnieje wiele badań potwierdzających szkodliwe działanie słodzików na organizm już na poziomie komórkowym. Mogą działać cytotoksycznie (prowadzić do nowotworzenia) i wchodzić w interakcje z DNA w komórkach. W badaniach z zastosowaniem aspartamu wykazano, że regularne jego podawanie skutkowało osłabieniem procesów myślowych oraz podwyższeniem markerow stresu oksydacyjnego w organizmie. Ponadto sugeruje się, że spożywanie słodzików może oddziaływać niekorzystnie na mikroflorę w jelitach, prowadząc do cukrzycy, nadwagi, a nawet otyłości. A wydawałoby się, że słodziki mają przed tym chronić.
Otóż, właśnie – wszelkie badania potwierdzające szkodliwość słodzików były przeprowadzane na zwierzętach. Te z udziałem ludzi nie potwierdzają negatywnych korelacji między spożyciem tych substancji a zdrowiem w długiej perspektywie. W badaniach na zwierzętach stosowane są nieludzkie dawki – i to dosłownie – podaje się im tak duże ilości słodzików, że nie są one nawet bliskie standardowemu spożyciu przez człowieka. Wartość ADI, czyli dopuszczalne dzienne spożycie (ang. Acceptable Daily Intake) dla słodzików waha się między 2 a 40 mg na kilogram masy ciała. Biorąc pod uwagę dużą siłę słodzącą słodzików – nie ma konieczności, ani nawet możliwości spożycia niebezpiecznie dużych ilości tych substancji w ciągu dnia. Nieco inaczej sprawa wygląda w przypadku polioli – tutaj zaleca się spożywanie ilości nie większych, niż 10-15 gramów na porcję lub 0,5-1 mg na kilogram masy ciała na dobę. Jeśli zaś przesadzi się z tego typu substancjami, na pewno szybko odczuje się ich działanie lalksacyjne. Szczególnie może to być dotkliwe dla sportowców, tym bardziej podczas zawodów, gdy biegunka nie tylko nie jest komfortowa, ale może prowadzić też do groźnego odwodnienia.
Co jeszcze powinny na temat słodzików wiedzieć osoby aktywne fizycznie?
Ich główną cechą jest niska lub znikoma kaloryczność. Dla osoby aktywnej fizycznie mogą być więc ratunkiem w przypadku chęci zredukowania masy ciała, na przykład przed zawodami. Z kolei ksylitol mający około 2 kcal/g, może być źródłem dla syntezy glikogenu po wysiłku.
Z drugiej strony fakt, że słodziki nie dostarczają kalorii, może zaburzać odczucie sytości po posiłku. Istnieją badania sugerujące, że spożywanie słodzików zwiększa ogólny pobór kalorii w ciągu dnia, natomiast fakt ten do tej pory nie jest jednoznacznie potwierdzony.
Spożywać więc słodziki czy nie? Nie trzeba ich zupełnie eliminować z diety, a na pewno są ratunkiem w wielu sytuacjach. Nie są szkodliwe w ilościach, które standardowo spożywamy, zatem bez obaw. Z pewnością to lepszy wybór niż biały cukier (jeśli już musimy coś dosładzać).

No Comments
Add Comment
Name*
Email*
Website